Πλατυποδία – Flatfoot (Pes Planovalgus)

Είναι η πιο συχνή παραμόρφωση  στο σκελετό των παιδιών. Αναφέρεται στην εξάλειψη της ποδικής καμάρας του άκρου ποδός.

Είναι πολύ συχνή στα παιδιά, λιγότερο συχνή στους εφήβους και σπανιότερη τους ενήλικες. Η ποδική καμάρα σχηματίζεται σταδιακά μέχρι την ηλικία των 8 ετών. Η συχνότητα  εκδήλωσης πλατυποδίας  στους ενήλικες είναι 23%. Εξ αυτών τα 2/3 έχουν την λεγόμενη χαλαρή ή εύκαμπτη πλατυποδία η οποία δεν έχει κάποια κλινική σημασία και θεωρείται φυσιολογική απόκλιση. Σ΄αυτήν, η ποδική καμάρα σχηματίζεται όταν το πόδι δεν φορτίζει ή όταν το παιδί περπατά στις μύτες των δακτύλων.

Δεν υπάρχει αποδεκτός και  ακριβής κλινικός ή ακτινολογικός ορισμός της πλατυποδίας. Το ύψος της ποδικής καμάρας που θεωρείται αποδεκτό δεν έχει οριοθετηθεί.

Δεν είναι όμως μόνο η ποδική καμάρα που εξαλείφεται αλλά συνήθως η πτέρνα αποκλίνει προς τα έξω ( βλαισότητα) και το πρόσθιο μέρος του ποδός αποκλίνει επίσης προς τα έξω ( απαγωγή ). Το μήκος του έσω χείλους του πέλματος μοιάζει κυρτό και μακρύτερο από αυτό του έξω  χείλους.

Ένα πλατυποδικό σκέλος μπορεί σπάνια να υποκρύπτει συνοστεώσεις μεταξύ των οσταρίων του ταρσού, συγγενή κάθετο  αστράγαλο, βλαισοπτερνία, επικουρικό οστάριο σκαφοειδούς και ορισμένες φλεγμονώδεις  ( αυτοάνοσες ή μη ) αρθροπάθειες του ποδός. Νευροπάθειες ή μυοπάθειες είναι επίσης  στην διαφορική διάνωση. Η αδυναμία του οπισθίου κνημιαίου τένοντα καθώς και η γενικευμένη συνδεσμική χαλαρότητα σχετίζεται με την πλατυποδική εμφάνιση. Το 1/4 των ενηλίκων πλατυποδικών παρουσιάζει ανελαστικότητα  στους γαστροκνημίους που με τη σειρά τους προκαλούν αντιρροπιστική υπερκινητικότητα  στο μέσον του ποδιού «σπάζοντας» την ποδική καμάρα.

Η διάγνωση τίθεται  με την κλινική εξέταση στις περισσότερες των περιπτώσεων. Σπάνια χρειάζεται ακτινολογικός έλεγχος για να μετρηθεί η γωνία μεταξύ αστραγάλου και 1ου μεταταρσίου ( καθορίζει την ποδική καμάρα) και να απεικονισθούν τυχόν οστικές  γέφυρες.

Ακτινολογικός έλεγχος πλατυποδικού πέλματος. Φαίνεται στην μεσότητα του πέλματος η κατακρήμνιση των μαλακών μορίων της ποδικής καμάρας, η επαφή με το έδαφος καθώς και η διαταραχή του επιμήκη άξονα του αστραγάλου με το 1ο μετατάρσιο.

Επικουρικό οστάριο σκαφοειδούς άμφω σε παιδί 14 ετών

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Μερικές φορές ο αιματολογικός έλεγχος είναι απαραίτητος σε περιπτώσεις που πρέπει να αποκλεισθεί μικροβιακή ή ρευματικής  αιτιολογίας  φλεγμονή.

 

Στις περιπτώσεις χαλαρής πλατυποδίας δεν χρειάζεται συνήθως καμία θεραπεία. Εναλλακτικά εφόσον η παραμόρφωση είναι έντονη μπορούν να κατασκευαστούν πέλματα κατόπιν πελματογραφήματος που στοχεύουν όχι μόνο να σχηματίσουν  την ποδική καμάρα αλλά κυρίως να φορτίσουν  τις αρθρώσεις του κάτω άκρου ( γόνατο – ποδοκνημική & υπαστραγαλική) συμμετρικά αποτρέποντας μελλοντικές  διαταραχές του άξονα του σκέλους.

Στατική ανάλυση βάδισης με πελματογράφημα

Δυναμική ανάλυση βάδισης με πελματογράφημα

 

Πέλματα για διόρθωση πλατυποδίας

 

Η χειρουργική θεραπεία έχει θέση στις περιπτώσεις συνοστεώσεων, κάθετου αστράγαλου, νευροπαθειών και μυοπαθειών. Το είδος  της χειρουργικής επέμβασης καθορίζεται από την αιτία  και από την παραμόρφωση  που πρέπει να διορθωθεί.